Upplýsingar - Um vefinn

Almennt
Lagnaval.is er ætlað að veita ráðgjöf um lagnaval fyrir íslenskar húsalagnir fyrir mismunandi eiginleika vatns og lagnakerfi. Sá sem vill ráðgjöf þarf fyrst að skilgreina þá tegund lagnakerfis sem hann vill ráðgjöf um. Ef efnasamsetning vatns skiptir máli fyrir lagnavalið eins og algengast er (málmlagnir sem ekki eru hringrás), þá þarf að skilgreina hvaða veitu kerfið tengist.
Ráðgjöfin byggist á tveimur gagnagrunnum sem ekki eru sýnilegir notandanum og forriti sem samkeyrir þá. Annar gagnagrunnurinn um efnaþol lagnaefna á hitastigsbilinu 0-80°C við aðstæður í mismunandi lagnakerfum. Hann er byggður á þekkingu og reynslu eigenda vefsins af þeim lagnaefnum sem aðallega hafa verið notuð og er verið að nota. Stefnt er að því að breikka þennan grunn þannig að hann nái til hitastigs upp í 200°C og til fleiri lagnakerfa s.s. dreifilagna og iðnaðarlagna.
Hinn gagnagrunnurinn er með efniseiginleikum veituvatns og byggir aðallega á efnagreiningum Orkustofnunar á borholuvatni, en einnig á greiningum frá Orkuveitu Reykjavíkur og öðrum efnagreiningum og gögnum um aðstæður í mismunandi veitum. Hann nær til nánast allra hita- og vatnsveitna landsins. Í mörgum stærri veitum er til mikill fjöldi misgóðra efnagreininga. Í þeim tilfellum er að jafnaði skrifuð "safngreining" sem stýrir ráðgjöf vefsins. Annars staðar gerir vefurinn ráð fyrir að lagnirnar verði að þola vatn samkvæmt öllum fyrirliggjandi efnagreiningum
Á vefnum er einnig hægt að sækja gögn um lagnaefni og rannsóknir á þeim og tengingar í aðra vefi sem fjalla um lagnaefni. Það er von okkar sem að þessum vef stöndum að hann sé bæði einfaldur og skýr í notkun og upplýsandi fyrir þann sem stendur frammi fyrir vali á lagnaefni.

Ný eða breytt efnagreining
Gagnagrunnur fyrir vatnseiginleika í veitum er ekki tæmandi, gögn vantar um flestar vatnsveitur og einhverjar hitaveitur, jafnvel þótt efnagreiningu fyrir borholuna sé að finna undir "Efnagreiningar". Einnig geta verið ýmsar ástæður fyrir því að hitastig vatns í húsalögnum sé annað í en uppgefið er fyrir veituna eða borholuna. Af þessum ástæðum er boðið upp á að notandinn setji inn nýja greiningu til að fá ráðgjöf um eða breyti þeirri sem fyrir er. Slíkar breytingar eru þó ekki ráðlagðar nema þeim sem hafa til þess fullnægjandi þekkingu.
Þeir eiginleikar vatns sem boðið er upp á að setja inn til að fá ráðgjöf eru fáir, það eru einungis þeir eiginleikar sem skipta meginmáli fyrir lagnavalið. Ef notandinn er ekki alveg viss um hvort hann hafi rétt gildi fyrir ákveðinn eiginleika er honum bent á að setja inn nokkur gildi á því bili sem hann telur koma til greina og sjá hverju það breytir í ráðgjöfinni og velja síðan öruggasta kostinn.

Orðaskýringar - Skilgreining nokkurra hugtaka
Í lagnaval.is eru notuð nokkur hugtök sem geta verið lítið þekkt hjá notendum og einnig eru sum hugtök skilgreind öðruvísi en algengast er. Því er hér á eftir yfirlit yfir skilgreiningu helstu hugtaka og orða sem notuð eru í vefnum.

Efni í vatni:
Styrkur allra efna er gefinn upp í milligömmum í lítra vatns (mg/l).
Ráðgjöf um vinnslueiginleika vatnsins og lagnaval er einkum byggð á hitastigi, sýrustigi vatnsins pH og styrk klóríðs, kísils, brennisteinsvetnis, flúoríðs, styrk frírrar kolsýru, kalsíums, súrefnis og magnesíums. Sé efnasamsetning vatnsins þannig að talin sé hætta á útfellingum úr því eða að það sé ekki hæft til drykkjar kemur yfirleitt fram viðvörun um slíkt líka.
Með kolsýru eða CO2 er átt við heildarstyrk karbónats í vatninu, reiknað á formi CO2.
Frí kolsýra í vatni er háð bæði sýrustigi (pH) og heildarstyrk karbónats. Sé frí kolsýra í vatni verður það mjög tærandi á stál.
Klóríð- eða klórstyrkur er mælikvarði á seltu vatnsins. Aukin selta (klórstyrkur) virkar hvetjandi á öll efnahvörf svo sem tæringu og útfellingu og skiptir því verulegu máli fyrir vinnslueiginleika vatns. Auk þess er vatn með seltu yfir ákveðnum mörkum ekki drykkjarhæft.
Uppleyst súrefni í vatni virkar tærandi á stál og hefur þannig áhrif á val lagnaefnis. Fyrir drykkjarvatn eru hins vegar gerðar kröfur um lágmarksstyrk af uppleystu súrefni.
Styrkur kísils hefur áhrif á vinnslueiginleika vatns bæði hvað varðar hættu á útfellingum og tæringu kopars.
Styrkur kalsíums og magnesíums hefur bæði áhrif á útfellingar úr vatn og tæringareiginleika þess.

Önnur hugtök:
Með kranavatni er átt við það vatn sem kemur úr krönum í húsum. Hvað varðar heitt vatn þá er hitaveituvatn ekki ætlað til drykkjar, heldur þvotta og baða og þarf ekki að uppfylla kröfur um drykkjarvatn eins og kalda kranavatnið frá vatnsveitunum. Sé hitaveituvatn ekki drykkjarhæft þurfa þó neytendur að vera upplýstir um það.
Með gegnumstreymiskerfi er átt við hitakerfi þar sem heitt vatn frá veitu streymir í gegnum ofna til hitunar og síðan út úr húsi, í frárennsli eða aftur til veitunnar.
Með hringrásarkerfi er átt við hitakerfi með ofnum þar sem sama vatnið hringrásar innanhúss, hitnar í varmaskipti, hitakút eða annarskonar hitakerfi og kólnar í ofnum.



Upplýsingar á vefnum eru samkvæmt bestu vitund aðstandenda hans á hverjum tíma. Aðstandendur munu ekki viðurkenna né samþykkja neina ábyrgð á tjónum eða tapi sem hlotist getur af notkun upplýsinga á vefnum. Athugasemdir, fyrirspurnir og ábendingar sendist til vefstjóra.

© lagnaval.is 2002